- Nếu nghi ngờ có biến chứng sau phẫu thuật thẩm mỹ, trước tiên hãy liên hệ cơ sở đã thực hiện ca mổ; nếu có dấu hiệu cấp cứu như sốt, chảy mủ, sưng đột ngột một bên, đổi màu da hoặc rối loạn thị lực, cần đi khám ngay không chậm trễ.
- Các trường hợp nghi nhiễm trùng, hoại tử mô, tụ máu, vấn đề về chất liệu độn hoặc tổn thương thần kinh trước hết thuộc về bác sĩ đã phẫu thuật hoặc chuyên khoa liên quan, không phải lĩnh vực mà phòng khám điều trị sẹo xử lý đầu tiên.
- Nếu không phải tình huống cấp cứu nhưng sau nhiều tháng vẫn còn cứng, căng kéo, lồi lõm hay biểu cảm gượng gạo, nguyên nhân có thể là mô sẹo hoặc dính mô — và đây là vùng có thể cân nhắc điều trị chủ yếu bằng laser mà không cần phẫu thuật lại.
- Laser giảm sưng, bầm có thể bắt đầu từ 2 tuần sau phẫu thuật (khuyến nghị trong khoảng 4–8 tuần); điều trị mô sẹo thường gồm 2–5 lần, mỗi lần cách nhau 4–6 tuần tùy vùng, và nhiều lần thực hiện chỉ kéo dài 5–15 phút.
※ Hiệu quả và tác dụng phụ khác nhau ở mỗi người; cần thăm khám trực tiếp để xác định tình trạng.
“Thưa bác sĩ, đã vài tháng kể từ khi tôi phẫu thuật mà tôi vẫn thấy có gì đó không ổn. Tôi không biết nên quay lại nơi đã mổ, tìm một phòng khám khác, hay nên làm gì trước tiên.”
Xin chào, tôi là bác sĩ Kang Jeong Joong, giám đốc chuyên môn của Phòng khám Dr. Sun tại Seoul, Hàn Quốc.
Trong các buổi tư vấn về mô sẹo, câu tôi nghe nhiều nhất là: "Tôi không biết đây có phải biến chứng không, có nên chờ thêm không, hay nên hỏi ai." Giữa nỗi lo lắng ngay sau phẫu thuật, sự khó chịu mãi không cải thiện và những lời khuyên trái chiều, nhiều người đã mất hàng tháng chỉ để tự tìm kiếm trên mạng.
Trong bài viết này, tôi sẽ trình bày nên suy xét theo thứ tự nào khi nghi ngờ có biến chứng, những dấu hiệu cấp cứu nào cần được khám ngay, và nói thẳng thắn về những gì một phòng khám điều trị sẹo có thể và không thể giúp được.
Video của Phòng khám Dr. Sun
Nghi ngờ biến chứng phẫu thuật thẩm mỹ thì nên làm gì đầu tiên?
Việc đầu tiên là liên hệ với cơ sở đã phẫu thuật cho bạn và báo cho họ biết tình trạng hiện tại. Đó là nơi nắm rõ nhất ca mổ đã làm gì, dùng chất liệu nào và diễn biến trong lúc phẫu thuật ra sao; nhiều vấn đề ở giai đoạn đầu có thể được kiểm tra và xử lý nhanh chóng tại đó.
Đồng thời, hãy lưu lại hồ sơ. Ghi rõ ngày phẫu thuật và tên phẫu thuật, các chất liệu đã dùng như túi độn hay sụn, các loại thuốc đang dùng và ngày bắt đầu xuất hiện triệu chứng. Chụp ảnh chính diện và góc nghiêng cách nhau vài ngày, cùng ánh sáng và cùng góc chụp, sẽ giúp ích rất nhiều trong việc đánh giá tình trạng có thay đổi hay không.
Nếu không liên lạc được với nơi đã phẫu thuật hoặc cảm thấy lời giải thích chưa thỏa đáng, bạn cũng có thể tham khảo ý kiến của một bác sĩ chuyên khoa khác trong cùng lĩnh vực. Điều quan trọng là đừng một mình chờ đợi và trì hoãn việc đưa ra quyết định.
Những dấu hiệu cảnh báo nào cần đi khám ngay?
Sốt, cơn đau ngày càng tăng, hoặc vùng phẫu thuật đỏ, nóng và chảy mủ là những dấu hiệu gợi ý nhiễm trùng. Sưng to, cứng đột ngột ở một bên kèm vết bầm lan rộng có thể là tụ máu.
Da chuyển sang đỏ sẫm, tím hoặc trắng bệch và lạnh có thể là dấu hiệu sớm của rối loạn cấp máu — tức hoại tử mô — và lúc này thời gian vô cùng quan trọng. Nhìn mờ hoặc mắt không nhắm kín được, khó thở, chất liệu độn lộ ra hoặc trồi ra khỏi da, mất cảm giác, hoặc một bên mặt không cử động được cũng cần được khám ngay.
Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào như trên, hãy đến ngay nơi đã phẫu thuật, khoa cấp cứu hoặc chuyên khoa liên quan (phẫu thuật thẩm mỹ, nhãn khoa, tai mũi họng, thần kinh, v.v.) — chứ không phải phòng khám điều trị sẹo. Đây không phải những vấn đề giải quyết bằng laser, và càng chậm trễ thì việc hồi phục có thể càng khó khăn.
Mô sẹo và dính mô kéo dài khác gì so với các biến chứng khác?
Nếu không có dấu hiệu cấp cứu, tình trạng sưng và bầm ban đầu đã hết, nhưng sau nhiều tháng vẫn còn nguyên cảm giác cứng, căng kéo, lồi lõm hoặc biểu cảm gượng gạo khi cử động khuôn mặt, thì nên nghĩ đến mô sẹo hoặc dính mô. Mô sẹo là phần mô cứng còn lại do collagen được tạo ra quá mức trong quá trình lành thương; còn dính mô là tình trạng các lớp mô dính vào nhau khiến cử động bị hạn chế.
Ở mũi, tình trạng này thường biểu hiện bằng cảm giác cứng bên trong lỗ mũi hoặc ở đầu mũi; ở mắt là đường mí dày hoặc nhăn nhúm; còn sau phẫu thuật gọt mặt hoặc hút mỡ là khuôn mặt trông vón cục hoặc lõm xuống và có cảm giác căng kéo. Phần lớn những khó chịu mà mọi người gọi là di chứng lâu dài sau phẫu thuật thẩm mỹ thuộc nhóm này.
Mô sẹo và dính mô không khẩn cấp như nhiễm trùng hay hoại tử, nhưng trong nhiều trường hợp chúng không tự cải thiện đáng kể. Mặt khác, phẫu thuật lại nhiều lần có thể tạo thêm mô sẹo ở cùng vị trí, vì vậy điều quan trọng là xác định chính xác nguyên nhân trước khi rạch lại.
Phòng khám điều trị sẹo xử lý những gì — và không xử lý những gì?
Tại Phòng khám Dr. Sun, chúng tôi điều trị mô sẹo và dính mô còn lại sau phẫu thuật, cũng như tình trạng sưng và bầm sau phẫu thuật. Chúng tôi không cắt bỏ hay mài mô sẹo và không tiêm thuốc; sự kết hợp giữa laser, sóng cao tần (RF) và vi kim tạo ra thay đổi trong mô sẹo để quá trình lành thương tự nhiên của cơ thể tái tạo mô gần hơn với làn da ban đầu. Với tôi, điều trị sẹo suy cho cùng là quá trình đưa mô trở về với làn da vốn có của bạn.
Ngược lại, điều trị nhiễm trùng, xử lý hoại tử, lấy khối tụ máu, tháo bỏ hoặc thay thế chất liệu độn, các vấn đề về vị trí xương hay sụn, cũng như chẩn đoán và điều trị tổn thương thần kinh thuộc về bác sĩ đã phẫu thuật hoặc chuyên khoa liên quan. Những vấn đề đòi hỏi phải thay đổi chính thiết kế ban đầu cũng không thể giải quyết bằng điều trị sẹo. Trong những trường hợp đó, tôi sẽ xem ảnh và thẳng thắn nói với bạn: hãy đến khám tại nơi đã phẫu thuật trước.
Thêm một điều nữa: các thiết bị nâng cơ làm săn chắc da không được thiết kế để nhắm vào mô sẹo hình thành sau phẫu thuật. Nếu mô sẹo là nguyên nhân gây khó chịu, cần có phương pháp điều trị nhắm vào chính mô sẹo. Tôi đã hành nghề 20 năm, nhưng tôi vẫn không hứa hẹn về kết quả. Tôi tin rằng bước đầu tiên là đánh giá trung thực xem liệu có khả năng cải thiện hay không.
Khi nào có thể bắt đầu điều trị, quy trình và thời gian hồi phục ra sao?
Nếu bạn lo lắng về tình trạng sưng và bầm, có thể cân nhắc laser giảm sưng, bầm từ 2 tuần sau phẫu thuật, và nếu không có lý do đặc biệt, tôi khuyến nghị thực hiện trong khoảng 4 đến 8 tuần. Mỗi lần mất khoảng 40 phút đến 1 giờ, gần như không có thời gian nghỉ dưỡng và thường chỉ cần 1 lần.
Điều trị mô sẹo khác nhau tùy vùng. Mô sẹo trong mũi và mô sẹo mí mắt thường mất 5–15 phút mỗi lần, thường gồm 2–5 lần cách nhau 4–6 tuần; sẹo đường rạch trụ mũi được điều trị cách nhau 3–4 tuần; dính mô sau phẫu thuật gọt mặt thường cần 4–5 lần, cách nhau 2–4 tuần tùy tình trạng. Hiệu quả thường trông khá rõ ngay ngày đầu, có thể sưng khoảng một tuần, và kết quả được đánh giá vào khoảng tuần thứ 2.
Tắm vòi sen, tập thể dục và hầu hết các sinh hoạt hằng ngày đều có thể thực hiện bình thường; trong thời gian hồi phục, bạn chỉ cần tránh xông hơi và tắm bồn. Ảnh dưới đây là một trường hợp sẹo đường rạch trụ mũi sau 3 lần điều trị; số lần điều trị và kết quả khác nhau tùy theo tình trạng mô sẹo của mỗi người.
Ảnh trước và sau là ảnh thật của bệnh nhân, không chỉnh sửa. Kết quả và thời gian duy trì khác nhau tùy người. Như mọi thủ thuật y khoa, điều trị có thể gây tác dụng phụ như đau, chảy máu, bầm tím, sưng, nhiễm trùng, thủng, tăng sắc tố hoặc sẹo. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều trị.
Ảnh thật của bệnh nhân, không chỉnh sửa, đăng với sự đồng ý. Mắt đã được che. Kết quả khác nhau tùy người.
Cách Phòng khám Dr. Sun điều trị
Với vai trò giám đốc chuyên môn, tôi trực tiếp đảm nhận từ tư vấn, điều trị đến theo dõi sau điều trị. Ngay ở bước tư vấn qua ảnh, tôi sẽ cho bạn biết trước tiên liệu mô sẹo hay dính mô có phải là nguyên nhân chính, hay bạn cần được bác sĩ đã phẫu thuật hoặc chuyên khoa khác khám trước.
Nếu là mô sẹo, tôi sẽ thiết kế sự kết hợp giữa laser, sóng cao tần (RF) và vi kim phù hợp với vùng điều trị, độ sâu và độ cứng của mô, đồng thời điều chỉnh theo thời gian thực dựa trên phản ứng của mô trong lúc thực hiện. Sau mỗi lần điều trị, tiến triển được kiểm tra qua ảnh để cùng bạn quyết định bước tiếp theo.
3 điểm chính
- Nếu nghi ngờ có biến chứng, hãy liên hệ nơi đã phẫu thuật trước tiên và lưu lại hồ sơ: thông tin ca mổ, ngày xuất hiện triệu chứng và ảnh chụp ở cùng góc.
- Sốt, chảy mủ, sưng đột ngột một bên, đổi màu da, rối loạn thị lực hoặc khó thở là dấu hiệu cấp cứu — cần ưu tiên đến nơi đã phẫu thuật, khoa cấp cứu hoặc chuyên khoa liên quan.
- Cảm giác cứng, căng kéo hoặc lồi lõm kéo dài nhiều tháng mà không có dấu hiệu cấp cứu có thể là mô sẹo hoặc dính mô, và trong nhiều trường hợp có thể điều trị bằng laser mà không cần phẫu thuật lại.
Câu hỏi thường gặp
Bị biến chứng phẫu thuật thẩm mỹ thì nên đi khám ở đâu?
Nguyên tắc là liên hệ với cơ sở đã phẫu thuật cho bạn trước tiên. Nếu có dấu hiệu cấp cứu như sốt, chảy mủ, đổi màu da hoặc rối loạn thị lực, hãy đến ngay khoa cấp cứu hoặc chuyên khoa liên quan. Mô sẹo hoặc dính mô kéo dài nhiều tháng có thể được tư vấn tại phòng khám điều trị sẹo.
Làm sao phân biệt sưng bình thường sau phẫu thuật với biến chứng?
Sưng thường khá mềm và giảm dần theo thời gian. Nếu sau nhiều tháng cảm giác cứng vẫn không thay đổi, hoặc triệu chứng ngày càng nặng hơn kèm nóng hay đau, bạn nên đi khám.
Mô sẹo hoặc dính mô có cần phẫu thuật lại không?
Không nhất thiết. Khi mô sẹo là nguyên nhân chính, trong nhiều trường hợp có thể kỳ vọng cải thiện mà không cần phẫu thuật lại nhờ điều trị chủ yếu bằng laser, thường gồm 2–5 lần cách nhau 4–6 tuần tùy vùng.
Sau phẫu thuật bao lâu thì có thể điều trị laser?
Laser giảm sưng, bầm có thể thực hiện từ 2 tuần sau phẫu thuật, khuyến nghị trong khoảng 4–8 tuần. Thời điểm điều trị mô sẹo được quyết định dựa trên ngày phẫu thuật và ảnh chụp hiện tại của bạn.
Gửi bạn đang gặp vấn đề này
Khi gặp vấn đề sau phẫu thuật thẩm mỹ, rất dễ rơi vào tình trạng lo lắng và chỉ mải tìm kiếm trên mạng. Nếu có dấu hiệu cấp cứu, hãy đi khám ngay không chậm trễ; nếu sự khó chịu vẫn còn theo thời gian, trước tiên hãy xác định xem mô sẹo có phải là nguyên nhân hay không. Được khám đúng nơi, phù hợp với nguyên nhân, là bước đầu tiên trên con đường hồi phục.
Hãy gửi cho tôi ngày phẫu thuật, loại phẫu thuật và ảnh chụp vùng khiến bạn khó chịu; tôi sẽ trực tiếp xem và thẳng thắn cho bạn biết nguyên nhân có phải là mô sẹo hoặc dính mô, hay cần ưu tiên một hình thức thăm khám khác. Dù bạn sống ở đâu, chỉ cần một bức ảnh là có thể bắt đầu tư vấn bằng 15 ngôn ngữ.
Tôi là bác sĩ Kang Jeong Joong, Phòng khám Dr. Sun tại Seoul. Cảm ơn bạn đã đọc bài viết.
Gửi ảnh cho chúng tôi, bác sĩ Kang sẽ trực tiếp xem và trả lời.
Cơ sở khoa học và tài liệu tham khảo
- Seago M, et al. Laser Treatment of Traumatic Scars and Contractures: 2020 International Consensus Recommendations. Lasers Surg Med. 2020;52(2):96-116.Đồng thuận quốc tế năm 2020 của các chuyên gia về điều trị laser cho sẹo và co rút do chấn thương, phẫu thuật. Đây không phải nghiên cứu về biến chứng phẫu thuật thẩm mỹ nói chung; kết quả ở mỗi người có thể khác nhau.
- Anderson RR, et al. Laser treatment of traumatic scars with an emphasis on ablative fractional laser resurfacing: consensus report. JAMA Dermatol. 2014;150(2):187-193.Báo cáo đồng thuận chuyên gia năm 2014 về điều trị sẹo do chấn thương, tập trung vào laser vi điểm bóc tách (ablative fractional laser). Đây không phải thử nghiệm ngẫu nhiên có đối chứng.
Bài viết liên quan
Vì sao mặt cứng, vón cục sau phẫu thuật gọt mặt? Mô sẹo, dính mô và cách điều trị không cần phẫu thuật lại
Vón cục, căng kéo hay biểu cảm cứng nhiều tháng sau gọt mặt thường do mô sẹo và dính mô. Cách phân biệt với sưng hay tổn thương thần kinh, và laser điều trị thế nào mà không cần mổ lại.
Chuyên mục bác sĩ Kang
Mô sẹo cứng trong mũi sau nâng mũi: có điều trị được mà không cần phẫu thuật lại?
Mô sẹo cứng trong lỗ mũi sau nâng mũi thường có thể làm mềm bằng laser và sóng RF thay vì mổ lại. Thời gian, số buổi, hồi phục và lên kế hoạch đến Seoul.
Chuyên mục Phòng khám Dr. SunẢnh trước và sau là ảnh thật của bệnh nhân, không chỉnh sửa. Kết quả và thời gian duy trì khác nhau tùy người. Như mọi thủ thuật y khoa, điều trị có thể gây tác dụng phụ như đau, chảy máu, bầm tím, sưng, nhiễm trùng, thủng, tăng sắc tố hoặc sẹo. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều trị.