- Nếu nhiều tháng sau phẫu thuật gọt mặt (mặt V-line, hạ gò má, gọt hàm) mà má hay đường hàm vẫn vón cục, căng kéo hoặc biểu cảm cứng, nguyên nhân thường là mô sẹo (xơ hóa) và dính mô hình thành trong quá trình lành vết thương.
- Phòng khám Dr. Sun tại Seoul không cắt bỏ mô sẹo mà kết hợp laser, sóng cao tần (RF) và vi kim để giúp mô tái cấu trúc gần với bình thường. Dính mô sau gọt mặt thường được điều trị 4–5 lần, cách nhau 2–4 tuần.
- Ngay sau buổi điều trị có thể sưng nhiều nhưng thường giảm trong một tuần. Nếu vẫn đang trong giai đoạn sưng bầm sau mổ, nên làm laser giảm sưng trước, từ 2 tuần sau mổ (tốt nhất tuần 4–8).
- Nếu tê lan rộng, nóng, mủ hoặc đau tại vị trí nẹp vít, hãy đến bệnh viện đã phẫu thuật trước.
※ Hiệu quả và tác dụng phụ khác nhau ở mỗi người; cần thăm khám trực tiếp để xác định tình trạng.
“Bác sĩ ơi, tôi phẫu thuật hàm đã hơn một năm. Khi cười má bị dồn lại thành cục và quanh miệng rất cứng. Như vậy có bình thường không, hay tôi phải mổ lại?”
Xin chào, tôi là bác sĩ Kang Jeong Joong, giám đốc y khoa Phòng khám Dr. Sun tại Seoul.
Nhiều người đến với chúng tôi sau phẫu thuật gò má, góc hàm hay cằm và nói: “Nghe nói hết sưng rồi mà mặt không giống của mình”, “Cười lên là má dồn lại lồi lõm”, “Miệng không cử động như trước”. Họ được bảo rằng thời gian sẽ giải quyết, nhưng một hai năm sau vẫn vậy.
Bài viết này giải thích mô sẹo và dính mô sau gọt mặt là gì, cách phân biệt với sưng hay vấn đề thần kinh, cách điều trị không cần phẫu thuật lại, và khi nào nên gặp chuyên khoa khác trước.
Video của Phòng khám Dr. Sun
Vì sao mặt khó chịu sau gọt mặt? Có phải do mô sẹo?
Phẫu thuật gọt mặt cắt hoặc mài xương. Dù vết rạch nhỏ, dưới da có một vùng mô rộng bị bóc tách khỏi xương rồi phải dính lại. Cơ thể lấp vết thương bằng collagen; nếu tạo ra quá nhiều, dưới da sẽ còn lại mô sẹo cứng và dày.
Khi mô sẹo dính da, cơ và màng xương lại với nhau khiến các lớp không còn trượt riêng được, ta gọi là dính mô. Khi có dính mô, lúc cười hay nói da bị kéo thành một khối: má dồn lại, đường hàm lồi lõm, vùng quanh miệng cứng. Một số người còn cảm thấy mặt bị hóp hoặc chảy xệ.
Tại phòng khám của tôi, phần lớn cảm giác khó chịu sau gọt mặt không phải do xương mà do mô sẹo và dính mô ở phần mô mềm. Xác nhận nguyên nhân có phải mô sẹo hay không là bước đầu tiên của điều trị.
Phân biệt mô sẹo với sưng và tổn thương thần kinh thế nào?
Trong ba tháng đầu, sưng chiếm phần lớn. Sưng mềm, buổi sáng nặng hơn, buổi chiều nhẹ hơn và giảm dần. Mô sẹo khi ấn thấy cứng, lợn cợn và nhiều tháng sau vẫn giữ nguyên kích thước, độ cứng. Nếu khi biểu cảm có vùng bị kéo lõm vào hoặc dồn lại, có thể là dính mô.
Tê hay châm chích có thể liên quan đến thần kinh. Mô sẹo cũng gây căng và cứng, nhưng nếu vùng tê lan rộng hoặc nặng dần, hãy kiểm tra khả năng tổn thương thần kinh với bệnh viện đã phẫu thuật trước.
Việc phân biệt dựa trên ảnh và thăm khám. Ảnh chính diện, nghiêng, ảnh cười cùng thời điểm và số lần phẫu thuật là đủ để chúng tôi đưa ra nhận định ban đầu qua tư vấn ảnh.
Có điều trị được mà không cần mổ lại? Nguyên lý laser điều trị dính mô
Trong nhiều trường hợp có thể cải thiện mà không cần phẫu thuật lại. Tại Phòng khám Dr. Sun, mô sẹo không bị cắt hay mài, cũng không tiêm thuốc. Laser, RF và vi kim được kết hợp để tạo thay đổi trong mô sẹo, giúp quá trình hồi phục tự nhiên của cơ thể tái tạo nó gần với làn da ban đầu.
Vùng gọt mặt có mô sẹo sâu và rộng nên một thiết bị hiếm khi đủ. Trong 40 phút đến 1 giờ, 12–24 chế độ laser được kết hợp khác nhau cho từng lớp, cường độ được điều chỉnh trong lúc làm theo phản ứng của mô. Khi dính mô rất chắc, có thể dùng ống thông RF nhỏ để gỡ các lớp dính (subcision); cách này để lại vết nhỏ và cần thời gian hồi phục, chúng tôi sẽ giải thích trước.
Có người lặp lại nâng cơ hoặc massage cho mô sẹo. Làm săn da hay tăng tuần hoàn khác với việc thay đổi chính mô sẹo đã cứng. Nếu nguyên nhân là mô sẹo, cần điều trị tác động trực tiếp vào mô sẹo.
Quá trình điều trị và hồi phục: từ sưng sau buổi làm đến số lần
Dính mô sau gọt mặt thường điều trị khoảng 4–5 lần, cách nhau 2–4 tuần tùy trường hợp. Mô sẹo mỏng, phạm vi nhỏ thì ít lần hơn; mổ nhiều lần hoặc sẹo lâu năm có thể cần nhiều hơn.
Ngay sau buổi điều trị, vùng gọt mặt có thể sưng hơn dự kiến. Một bệnh nhân mô tả “như bị búa đập”, nhưng phần lớn sưng thường hết trong một tuần. Nếu có việc quan trọng, hãy chừa ít nhất một tuần.
Nếu mới mổ và vẫn sưng bầm, laser giảm sưng bầm được làm trước, không phải điều trị mô sẹo. Có thể làm từ 2 tuần sau mổ, tốt nhất tuần 4–8, thường chỉ một lần. Tránh xông hơi, ngâm bồn; tắm vòi sen và vận động nhẹ vẫn được.
Những trường hợp cần đến bệnh viện đã phẫu thuật trước
Sưng đỏ kèm nóng, có mủ, đau tại vít hoặc nẹp cố định, tê ngày càng lan rộng, khó há miệng hoặc đau khớp hàm nhiều cần được bệnh viện đã phẫu thuật hoặc chuyên khoa liên quan khám trước khi điều trị mô sẹo.
Các vấn đề cấu trúc như lệch xương hay tháo nẹp cần quyết định phẫu thuật. Mô sẹo và dính mô còn lại sau đó có thể điều trị riêng; hãy gửi ảnh trước nếu bạn cần tư vấn thứ tự.
Cách Phòng khám Dr. Sun điều trị
Tại Phòng khám Dr. Sun, giám đốc y khoa trực tiếp đảm nhận mọi bước từ tư vấn, điều trị đến tái khám. Mô sẹo vùng gọt mặt khác nhau về độ sâu và độ cứng theo từng vị trí, nên má, đường hàm và quanh miệng trên cùng một khuôn mặt được dùng các tổ hợp laser khác nhau.
Trong lúc điều trị, cường độ và chế độ được thay đổi theo thời gian thực dựa trên phản ứng của mô; sau đó tiến triển được theo dõi qua ảnh và buổi tiếp theo được thiết kế lại. Bệnh nhân nước ngoài có thể nhận lịch trình và số lần dự kiến qua tư vấn ảnh trước khi sang.
3 điểm chính
- Vón cục, căng kéo hay biểu cảm cứng kéo dài nhiều tháng sau gọt mặt nhiều khả năng là mô sẹo và dính mô.
- Không cắt bỏ mô sẹo; laser, RF và vi kim giúp tái cấu trúc, thường 4–5 lần cách nhau 2–4 tuần.
- Dấu hiệu nhiễm trùng, tê lan rộng hay vấn đề nẹp: đến bệnh viện đã phẫu thuật trước.
Câu hỏi thường gặp
Sau gọt mặt bao lâu thì có thể điều trị mô sẹo?
Laser giảm sưng bầm có thể làm từ 2 tuần sau mổ, tốt nhất tuần 4–8. Nếu sau vài tháng vẫn còn cứng và vón cục thì bắt đầu điều trị mô sẹo và dính mô. Mô sẹo đã vài năm cũng có thể điều trị.
Dính mô sau gọt mặt cần điều trị mấy lần?
Thường khoảng 4–5 lần, cách nhau 2–4 tuần tùy trường hợp. Số lần phụ thuộc phạm vi, độ sâu mô sẹo và số lần mổ trước, chúng tôi sẽ ước tính sau khi tư vấn ảnh.
Sau điều trị có sinh hoạt bình thường ngay được không?
Tắm vòi sen và vận động nhẹ được; tránh xông hơi, ngâm bồn. Ngay sau điều trị có thể sưng nhiều, nên tránh việc quan trọng khoảng một tuần.
Nâng cơ hay massage không được sao?
Nâng cơ làm săn da, massage tăng tuần hoàn, nhưng đều khó thay đổi mô sẹo đã cứng. Nếu nguyên nhân là mô sẹo, cần điều trị tác động trực tiếp vào nó.
Gửi bạn đang gặp vấn đề này
Nhiều người chịu đựng khó chịu sau gọt mặt nhiều năm vì được bảo “vốn dĩ là vậy”. Nếu nguyên nhân là mô sẹo và dính mô, có thể còn lựa chọn khác ngoài mổ lại.
Hãy gửi ảnh chính diện, nghiêng, ảnh cười và thời điểm phẫu thuật, tôi sẽ trực tiếp cho bạn biết khả năng mô sẹo, dính mô và thứ tự điều trị. Dù bạn ở đâu, chúng tôi đều tư vấn qua ảnh bằng 15 ngôn ngữ.
Bác sĩ Kang Jeong Joong, Phòng khám Dr. Sun. Cảm ơn bạn đã đọc.
Gửi ảnh cho chúng tôi, bác sĩ Kang sẽ trực tiếp xem và trả lời.
Cơ sở khoa học và tài liệu tham khảo
- Seago M, et al. Laser Treatment of Traumatic Scars and Contractures: 2020 International Consensus Recommendations. Lasers Surg Med. 2020;52(2):96-116.Đồng thuận chuyên gia quốc tế về điều trị laser cho sẹo chấn thương, sẹo phẫu thuật và co rút (2020). Không bảo đảm kết quả từng người.
- Anderson RR, et al. Laser treatment of traumatic scars with an emphasis on ablative fractional laser resurfacing: consensus report. JAMA Dermatol. 2014;150(2):187-193.Báo cáo đồng thuận về điều trị sẹo chấn thương tập trung vào laser vi điểm bóc tách (2014).
Bài viết liên quan
Ảnh trước và sau là ảnh thật của bệnh nhân, không chỉnh sửa. Kết quả và thời gian duy trì khác nhau tùy người. Như mọi thủ thuật y khoa, điều trị có thể gây tác dụng phụ như đau, chảy máu, bầm tím, sưng, nhiễm trùng, thủng, tăng sắc tố hoặc sẹo. Vui lòng tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi điều trị.